logo vlinder1




2016 - 03

2016 - 03

Waarderingsprijs voor Ger Houben | Herman van Eck, Maastricht

2016 33 01Op zaterdag 20 februari jl. werd Ger Houben, L1 radiopresentator van het wekelijkse radioprogramma “Limburgs Land”, tijdens deze live-uitzending verrast met een bezoek door afgevaardigden van ons bestuur. Ger Houben ontving de Waarderingsprijs: het bronzenbeeldje, verbeeldend de lezer van De Natuurgids. Het beeldje is ontworpen en gemaakt door beeldend kunstenaar Willemijn Heijboer uit Heerlen. Ger Houben kreeg deze onderscheiding uitgereikt door de voorzitter van de stichting De Natuurgids Jos Littmann, voor zijn jarenlange inzet voor de Limburgse natuur.


2016 33 02De plek, waar de naam “ Chevremont “ is geboren . | Wil Schupp, Oirsbeek
Chevremont is van origine een dorp, thans een wijk in de gemeente Kerkrade. De andere naam voor Chevremont is Kaffeberg. Beide namen hebben dezelfde betekenis, namelijk: holle weg(en) in een steile helling. Ze zijn afgeleid van het Latijnse, cavatum montem. In het Romaans, Chaveymont waaruit Sjevemet is ontstaan, en in het Germaans Kaffeberg.

 


Patrijzen verdienen grote bescherming | Jeu Smeets, Venlo
2016 33 03Wie kent niet het krassende geluid van een patrijshaantje op een warme zomeravond. Spijtig genoeg krijgen we dit geluid minder en minder te horen, want onze patrijs heeft het super moeilijk. Vanaf de jaren zeventig heeft de afname echt schrikbarende vormen aangenomen. Men spreekt van een daling van 50 tot 75% en deze trend gaat nog steeds voort. Dit is voornamelijk het gevolg van de intensivering van de landbouw en het verdwijnen van houtwallen en ruige randen. Maar ook het aantal rovers dat graag een eitje of jong patrijsje lust is, door alle bescherming, fors gegroeid en richt ook grote schade aan in het bestand. Een reden te meer om deze prachtige vogel wat beter te leren kennen, want onbekend maakt onbemind.

 


2016 33 04Schuilgrotten | Hary van Aken, Klimmen
De publicatie over een Romeinse geheime schuilruimte en een filmpje over een oude ondergrondse stad in Turkije brachten me op het idee om nog eens aandacht te besteden aan geheime ondergrondse vluchtgangen.


 

Beversporen langs de Roer bij Melick | Lieke Muyris, IVN Limburg
2016 33 05Al een aantal jaren leidt het IVN in Limburg naast Natuurgidsen ook Landschapsgidsen op. In tien zaterdagen, verdeeld over alle seizoenen, leren cursisten het landschap in hun eigen omgeving op hun duimpje kennen. En niet alleen de natuurlijke aspecten van dat landschap; ook de historie, de cultuur en de wisselwerking met menselijk handelen komen aan bod in de cursus. Als ‘afstudeerproject’ maken en beschrijven de cursisten een ‘ommetje’: een wandeling van zo’n 2 uur ofwel 4 á 5 kilometer. In deze IVN serie gaan we met de nieuwe landschapsgidsen op pad.

 


Vakantie in der Schwarzwald | Lei Amkreutz, St. Geertruid
2016 33 06U zult zich wel afvragen wat heeft een vakantie in der Schwarzwald nou te maken met een blad als De Natuurgids? De Natuurgids is toch een tijdschrift voor Natuur, Milieu en Heem in Limburg! Een van mijn motieven om in der Schwarzwald op vakantie te gaan is dat ik er van uitga dat de natuur die ik er aantref, min of meer dezelfde is als in Zuid Limburg alleen met dat verschil dat ze er rijkelijk en uitgestrekt is. Zoals bekend sluit onze flora en fauna veel meer aan bij het Midden-Europese bergland dan bij de rest van Nederland.


Loop naar de Mookerhei | Frans Sijben Nijmegen
2016 33 07“Loop naar de Mookerhei”. In mijn jeugd betekende deze uitroep: “hoepel op” of “maak dat je wegkomt”. Met die titel geef ik echter het goedbedoeld advies: ‘bezoek eens Mookerheide en natuur rondom Mook’. Hieronder krijgt u informatie over natuur en wandelroutes rondom Mook. Ook komen cultuur en geschiedenis aan bod: Mooker- en Heumense schans; ‘Klein Amerika’ en de ‘slag op de Mookerheide’. “Loop naar de Mookerhei”. In mijn jeugd betekende deze uitroep: “hoepel op” of “maak dat je wegkomt”. Met die titel geef ik echter het goedbedoeld advies: ‘bezoek eens Mookerheide en natuur rondom Mook’. Hieronder krijgt u informatie over natuur en wandelroutes rondom Mook. Ook komen cultuur en geschiedenis aan bod: Mooker- en Heumense schans; ‘Klein Amerika’ en de ‘slag op de Mookerheide’.

 


Natuurgebieden in onze omgeving Thier de Lanaye | Olaf Op den Kamp, Kerkrade
2016 33 08De Thier de Lanaye is een van kalkgraslanden aan de oostkant van het Belgische deel van de Sint-Pietersberg. Thier is het lokale woord voor de steile hellingen van de Sint-Pietersberg. Verder naar het zuiden ligt nog de Thier de Nivelle en in het noorden de Thier de Vignes. Het gebied bestaat uit twee delen, bovenaan de helling liggen kalkgraslanden en de ingangen van de ondergrondse kalksteengroeves. Dit deel is slecht toegankelijk voor de bezoeker, maar wel interessant als opstapje naar het terrein onderaan. Aan de voet van de helling ligt een grasland op een ondergrond die afkomstig is uit het Albertkanaal en hier aan het eind van de jaren zestig van de vorige eeuw is gestort. Erop is een orchideeënrijke vegetatie ontstaan.


 

Voetspoor 281
Wandeling door het Dalheimer Wald | Harry Boelen, Maastricht
2016 33 09Deze grensoverschrijdende boswandeling voert ons door het Duitse Dalheimer Wald dat direct aansluit bij het Nederlandse Meinweg gebied. Machtige beukenbossen worden afgewisseld met naald- en gemengde bossen. We wandelen over vele smalle kronkelende paadjes maar ook over mooie brede boswegen. We passeren de Dalheimer Mhüle en het natuurcentrum bij Haus Wildenrath. De wandeling is ca. 17 km lang en is in te korten tot ca. 12km.

 


 

2016 33 9AKorte Tour 161
Wandeling door het Elzetterbos naar buurtschap Rott | Harry Boelen, Maastricht
Deze 9.5 kilometer lange boswandeling voert ons door het Vijlenerbos naar Zevenwegen om vervolgens door het Elzetterbos af te dalen naar het buurtschap Rott. Via het Rotterbos, met mooie doorkijkjes op het dorp Vijlen, keren we terug naar ons startpunt. Begin en eindpunt van de wandeling is de grote parkeerplaats bij Boscafé “ ’t Hijgend Hert “, gelegen aan de Rugweg in Vijlen. 


De Heide (3) De Boeren | Jan van Dingenen, Liempde
2016 33 9BIn het eerste artikel in deze serie werd beschreven hoe na 1200 in anderhalve eeuw alle bos uit de Meierij verdween. Waarschijnlijk is iets later of iets eerder hetzelfde gebeurd op de andere zandgebieden van Nederland en België en misschien zelfs op het veen in Holland. Het was de eerste keer dat de industrie een forse invloed had op het leefmilieu in onze omgeving. Maar voor de boeren, in ieder geval in de Meierij, veranderde er nog veel meer. Vanaf 1200 probeerde Hertog Hendrik van Brabant de Meierij in handen te krijgen. Op dat moment was die nog in handen van de Heren van Rode en andere lokale heren met op de achtergrond de Graaf van Gelre. De acties van de Hertog hadden ook gevolgen voor de boeren. In het eerste artikel in deze serie werd beschreven hoe na 1200 in anderhalve eeuw alle bos uit de Meierij verdween. Waarschijnlijk is iets later of iets eerder hetzelfde gebeurd op de andere zandgebieden van Nederland en België en misschien zelfs op het veen in Holland. Het was de eerste keer dat de industrie een forse invloed had op het leefmilieu in onze omgeving. Maar voor de boeren, in ieder geval in de Meierij, veranderde er nog veel meer. Vanaf 1200 probeerde Hertog Hendrik van Brabant de Meierij in handen te krijgen. Op dat moment was die nog in handen van de Heren van Rode en andere lokale heren met op de achtergrond de Graaf van Gelre. De acties van de Hertog hadden ook gevolgen voor de boeren.


 

Boomfeestdag in het Stammenderbos | Wim Koetsier, IVN-Spaubeek
2016 33 9COp zaterdag 19 maart 2016, een paar dagen ná de landelijke Boomfeestdag, togen een 14-tal asielzoekerskinderen van het AZC Sweikhuizen naar het nabijgelegen Stammenderbos om een groot aantal bomen en struiken te planten. Op zaterdag 19 maart 2016, een paar dagen ná de landelijke Boomfeestdag, togen een 14-tal asielzoekerskinderen van het AZC Sweikhuizen naar het nabijgelegen Stammenderbos om een groot aantal bomen en struiken te planten.


De Wegh van Meijl op Seven (28) Andere vondsten bij de Gouden Helm in 1910 | Huub Kluijtmans, Grashoek
2016 33 9DVan de hoofdvondst sprak de gouden peelhelm natuurlijk het meest tot ieders verbeelding; helaas ontbrak de rechter wangklep van de helm. Naast de complete uitrusting van een paard en zijn berijder, een Romeins hoofdman, werden er op ongeveer 15 meter afstand van deze vondstplek twee dagen eerder, de resten van een tweede slachtoffer gevonden. Veel van deze vondst is verloren gegaan omdat de vinders zich op dat moment de belangrijkheid daarvan niet realiseerden. Dit drong pas door nadat de Gouden Helm was gevonden. Aanvankelijk werd alles waarop ze met hun graversgereedschap stootten, als waardeloze rommel terzijde gegooid. Men dacht te maken te hebben met gedumpt afval. Bijzonder jammer dat deze unieke vondsten niet compleet zijn gebleven. Gelukkig is een er een brief bewaard gebleven waarin getuige Adriaan Bos een hele reeks voorwerpen noemt en een aantal zaken verheldert. Mede door de inhoud van deze brief, de getuigenis van zijn huishoudster en inzichten jaren later rond 1930, is over deze vondsten veel bekend. De door mijn vader gevonden voorwerpen in de periode 1960 – 1963 zijn bewaard gebleven en uitgebreid beschreven. Naast de collectie die wel in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden bewaard wordt, bestaan er dus nog twee collecties, die van Adriaan Bos en de collectie van Leo Kluijtmans. Jammerlijk is die van Adriaan Bos op een miraculeuze manier verloren gegaan.


Bijzonder natuurgebied Een ommetje in mei, op de Brunssummerhei | Max Bruinooge, Heerlen
2016 33 9EAls “dinsdagvrijwilliger” bij het Bezoekerscentrum van Natuurmonumenten en als “kenner” van de Brunssummerheide ben ik altijd zoekende naar bijzonderheden. Uit het verleden is mij ook bekend dat daar in een bepaald gebied, de zeldzame plant: de gewone Addertong ( Ophioglossum vulgatum ) te vinden zou zijn. De locatie was inmiddels echter totaal overwoekerd en niet onderhouden. Door dit bespreekbaar te maken met de mensen van de Beheereenheid en het voorstel om het op te schonen, is dit enkele jaren geleden gebeurd.


De haan, de hen en het ei (3) Het ei (deel 1) | Thijs Abbenhuis, Haelen
2016 33 9FVan het gewone consumptie kippenei is Nederland de grootste producent van de wereld. In 2015 waren er 34.780.000 leghennen die samen zo’n 10,6 miljoen eieren legden. Hiervan aten we er zelf 145 per jaar als ei en producten als eiersalades, pasta’s, bakkersproducten.


JEUGD-natuurverkenners
Ecoleren | Gijs, Floor en Famke met hulp van Peter Kleuters – Clemensdomein Oud Merkelbeek

2016 33 9GAfgelopen jaar hebben jongeren kennis kunnen maken met ecoleren. Ecoleren is een eigen wijze van Cultuur-, Natuur-, en Milieueducatie. In workshops ontdekken jongeren hoe bijzonder hun eigen omgeving is. Zij ervaren dat natuur: • nodig is voor ons dagelijkse voedsel (brood, snoep of friet), • dat je met natuurproducten gebruiksvoorwerpen kunt maken (kleding of speelgoed) • dat je natuur nodig hebt voor rust, spelen en ontspanning. Afgelopen jaar hebben jongeren kennis kunnen maken met ecoleren. Ecoleren is een eigen wijze van Cultuur-, Natuur-, en Milieueducatie. In workshops ontdekken jongeren hoe bijzonder hun eigen omgeving is. Zij ervaren dat natuur: • nodig is voor ons dagelijkse voedsel (brood, snoep of friet), • dat je met natuurproducten gebruiksvoorwerpen kunt maken (kleding of speelgoed) • dat je natuur nodig hebt voor rust, spelen en ontspanning.